
Οράτιος
0 commentsΟ Κόιντος Οράτιος Φλάκκος (Quintus Horatius Flaccus, 8 Δεκεμβρίου 65 π.Χ. – 27 Νοεμβρίου 8 π.Χ.), ήταν κορυφαίος Ρωμαίος λυρικός ποιητής κατά την εποχή του Οκταβιανού Αύγουστου. Για πολλούς είναι ένας από τους δύο μεγαλύτερους Λατίνους ποιητές όλων των εποχών μαζί με τον Βιργίλιο.
Γεννήθηκε στη Βενόζα, ως γιος απελευθερωμένου σκλάβου, γεννημένος ο ίδιος ελεύθερος. Ο πατέρας του εργαζόταν ως μεσάζοντας σε δημοπρασίες. H ασχολία του πατέρα του ήταν επικερδής και μπόρεσε να ξοδέψει αρκετά χρήματα για την εκπαίδευση του γιου του, συνοδεύοντάς τον αρχικώς στη Ρώμη για τη στοιχειώδη μόρφωση και στέλνοντάς τον κατόπιν στην Αθήνα να μελετήσει Ελληνικά και Φιλοσοφία.

Μετά τη δολοφονία του Ιουλίου Καίσαρα, ο Οράτιος πήγε στο στρατό, υπό τις διαταγές του στρατηγού Βρούτου. Πολέμησε ως αξιωματικός (tribunus militum) στη Μάχη των Φιλίππων, αλλά διέφυγε ως ρίψασπις. Επειδή κηρύχθηκε αμνηστία για όσους είχαν πολεμήσει κατά του Οκταβιανού Αυγούστου, ο Οράτιος επέστρεψε στην Ιταλία, όπου όμως ανακάλυψε ότι η ακίνητη περιουσία του είχε δημευθεί και ότι ο πατέρας του είχε πεθάνει.
Είχε πάντως τα χρήματα για να αγοράσει μία μόνιμη θέση εργασίας ως scriba quaestorius, μια θέση γραφέα σε δημόσιο ταμείο, που του επέτρεψε να ζήσει άνετα και να επιδοθεί στην ποιητική του τέχνη.
Αργότερα κατόρθωσε να εισέλθει σε ένα λογοτεχνικό κύκλο που περιελάμβανε τους Βιργίλιο και Ρούφο. Εκείνοι τον γνώρισαν στον Μαικήνα, φίλο και έμπιστο του Αυγούστου, που έγινε ο προστάτης του και δώρισε στον Οράτιο ένα αγρόκτημα με έπαυλη κοντά στο Tibur (το σημερινό Τίβολι). Μη έχοντας κληρονόμους, ο Οράτιος το άφησε πεθαίνοντας στον αυτοκράτορα Αύγουστο. Το αγρόκτημα διατηρείται και σήμερα ως τόπος προσκυνήματος για τους φίλους του έργου του.
Τα σωζόμενα έργα του Οράτιου περιλαμβάνουν δύο βιβλία σάτιρων, ένα βιβλίο με εποχές, τέσσερα βιβλία με ωδές, τρία βιβλία με επιστολές και έναν ύμνο. Όπως οι περισσότεροι Λατίνοι ποιητές, τα έργα του χρησιμοποιούν ελληνικά μέτρα, ειδικά το εξάμετρο και τις αλκαϊκές και σαπφικές στροφές.
Τα «κηρύγματα» ή οι σάτιρες ήταν τα πρώτα δημοσιευμένα έργα του Οράτιου (το πρώτο βιβλίο με δέκα σάτιρες το 33 π.Χ. και το δεύτερο βιβλίο των οκτώ το 30 π.Χ.) και τον καθιέρωσαν ως ένα από τα μεγάλα ποιητικά ταλέντα της εποχής του Αυγούστου. Οι σάτιρες εξυμνούν τα επικούρεια ιδανικά της εσωτερικής αυτάρκειας και του μέτρου και της αναζήτησης μιας ευτυχισμένης και ικανοποιημένης ζωής.

Οι «κάρμινα» ή ωδές, που εκδόθηκαν το 23 π.Χ. και το 13 π.Χ., είναι ωστόσο τα πιο θαυμάσια έργα του και αναπτύχθηκαν ως συνειδητή μίμηση της σύντομης λυρικής ποίησης των ελληνικών πρωτοτύπων του Πίνδαρου , της Σαπφούς και του Αλκαίου, προσαρμοσμένα στα λατινικά. Είναι λυρικά ποιήματα που πραγματεύονται τα θέματα της φιλίας, της αγάπης και της άσκησης της ποίησης.
Οι εποχές, που στην πραγματικότητα εκδόθηκαν πριν από τις ωδές, το 30 π.Χ., είναι μια συντομότερη παραλλαγή της μορφής των ωδών και αντιπροσώπευαν μια νέα μορφή στίχου για τη λατινική λογοτεχνία εκείνη την εποχή.
Μετά το 23 π.Χ., τα ενδιαφέροντα του Οράτιου στράφηκαν πίσω στον τρόπο λόγου των προηγούμενων σάτιρων του και διερεύνησε τις δυνατότητες των ποιητικών ηθικών δοκιμίων, γραμμένων σε εξάμετρο αλλά με τη μορφή επιστολών, δημοσιεύοντας 20 σύντομες επιστολές το 20 π.Χ.
Το «Carmen Saeculare» («Τραγούδι των Αιώνων») είναι ένας ύμνος που παραγγέλθηκε από τον Αυτοκράτορα Αύγουστο για τους κοσμικούς αγώνες του 17 π.Χ., προτείνοντας την αποκατάσταση των παραδόσεων της δοξολογίας των θεών Δία, Νταϊάνα και Αφροδίτης.
Πολλές λατινικές φράσεις από τα ποιήματά του παραμένουν σε χρήση σήμερα, όπως:
- Carpe diem (Άδραξε την ημέρα)
- Dulce et decorum est pro patria mori (Eίναι γλυκό και κατάλληλο να πεθάνεις για την πατρίδα σου)
- Nunc est bibendum (Τώρα πρέπει να πιούμε)
- Sapere aude (Τόλμησε να είσαι σοφός)
- Aurea mediocritas (Χρυσή μετριότητα)
- Don’t think, just do (Μην σκέφτεσαι, απλά κάνε)
- Nothing’s beautiful from every point of view (Τίποτα δεν είναι όμορφο από κάθε άποψη)
- A picture is a poem without words (Μια εικόνα είναι ένα ποίημα χωρίς λόγια)
- The pen is the tongue of the mind (Η πένα είναι η γλώσσα του μυαλού)

