Η πεταλούδα Μονάρχης (Danaus Plexippus) ανήκει στην οικογένεια των Νυμφαλίδων και ονομάζεται έτσι γιατί θεωρείται ο βασιλιάς των πεταλούδων.
Είναι από τις μεγαλύτερες πεταλούδες και το άνοιγμα των φτερών της φτάνει τα 8 έως 10 εκατοστά. Ζει κυρίως στη Βόρεια Αμερική. Έχει χαρακτηριστικά πορτοκαλί – μαύρα φτερά και είναι δηλητηριώδης.
Το εκπληκτικό με την πεταλούδα αυτή είναι είναι ότι μεταναστεύει κάθε χρόνο από 3500 έως 5000 χιλιόμετρα για να ξεχειμωνιάσει στο Μεξικό, την Καλιφόρνια και την Φλόριντα.
Μια πεταλούδα του ενός γραμμαρίου ταξιδεύει 80 χιλιόμετρα την ημέρα! Όμως τα καταπληκτικά δεν σταματούν εδώ.
Οι θηλυκές πεταλούδες γεννούν αυγά στα μεταναστευτικά αυτά ταξίδια τους και οι τρεις πρώτες γενιές πεθαίνουν εντός των πρώτων έξι εβδομάδων! Έτσι λοιπόν, η τέταρτη γενιά είναι αυτή που θα καταφέρει να φτάσει στον τελικό προορισμό, η οποία γεννήθηκε κατά την διάρκεια του ταξιδιού, αλλά γνωρίζει ακριβώς που πρέπει να πάει!
Και όχι μόνον αυτό, αλλά καταφέρνουν να φτάσουν στα ίδια δέντρα διαχείμασης κάθε χρόνο! Οι πεταλούδες έλκονται από τα δέντρα που χρησιμοποίησαν την περασμένη χρονιά οι πρόγονοί τους και κάθονται όλες μαζί σε “τσαμπιά”, στον ίδιο κορμό για να ζεσταθούν.
Δεν έχουν πολλούς φυσικούς εχθρούς διότι είναι δηλητηριώδεις. Για τον λόγο αυτό έχουν έντονα χρώματα τόσο οι πεταλούδες όσο και οι προνύμφες, ώστε οι θηρευτές να γνωρίζουν ότι είναι μη βρώσιμες. Ωστόσο μερικά πουλιά και τρωκτικά έχουν ανοσία στο δηλητήριο τους και δεν διστάζουν να τις φάνε, ενώ ένα είδος παρασίτου μπορεί να προσβάλει τις προνύμφες.
Τέλος ιδιαίτερη αναφορά αξίζει το Μεσογειακό ξαδερφάκι της πεταλούδας Μονάρχης την “Τίγρη της πεδιάδας” (Danaus chrysippus), πού συναντάμε και στην Ελλάδα στην προστατευόμενη περιοχή του όρους Πάρνωνα και υγροτόπου Μουστού.
Έχει άνοιγμα φτερών που μπορεί να φτάσει σχεδόν τα 8 εκατοστά και είναι επίσης δηλητηριώδης. Είναι και αυτή μεταναστευτικό είδος, ενώ οι βιότοποι που διαβιεί περιλαμβάνουν λιβάδια και συστάδες χόρτων σε αμμοθίνες, βραχώδεις περιοχές, κήπους, οάσεις, και γενικά σε σημεία με αρκετή υγρασία.
Από τον Απρίλιο μέχρι τον Δεκέμβριο (και αναλόγως των καιρικών συνθηκών) εμφανίζεται στην Ελλάδα μεταναστεύοντας από τις γειτονικές χώρες και την Αφρική.
Κατά τη μετανάστευση πάνω από θάλασσα έχει παρατηρηθεί να πετά από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι και σε ύψος 1.000 μέτρων.
